Оваа приказна за моралните и реалните „убиства“ зад сцената е драматуршка обработка и адаптација на Ненад Витанов на филмот „Куршуми над Бродвеј“, напишан од генијалниот Вуди Ален и Даглас Мекграт. Филмот беше номиниран во седум категории за наградата „Оскар“, меѓу кои и за најдобро сценарио.

Огромниот успех на филмот во киносалите беше инспиративен за создавање и неколку адаптации за театар, од кои некои дури ја надминаа популарноста на оригиналното дело. Карактеристично за делата на Вуди Ален е тоа што преку забава ја доведуваат комедијата до најдлабоките филозофски теми. Често, низ призмата на иронијата и цинизмот, помешани со автобиографската невроза, Вуди Ален го пласира сопственото гледиште на одредени теми.

Пиесата го истражува моралот на млад уметник, инспириран од ничеанскиот морал, каде што волјата за создавање уметничко дело не признава компромиси и конвенционални ограничувања. Уште на почетокот, група уметници, во нивните средби и разговори за уметноста, го поставуваат клучното прашање: „Во зграда што гори, можете да спасите само едно нешто – обично човечко суштество или единствениот примерок на собраните дела на Шекспир?“.

Во краткиот опис на содржината на претставата, главниот лик е Дејвид, млад идеалистички настроен драмски писател, кој неодамна влегува во „големиот бизнис“ на создавање претстави. Тој очајно се обидува да најде театар кој ќе ја продуцира неговата најнова драма. Директорот на театарот, каде што ја поставил неговата последна драма со слаб успех кај критиката и публиката, добива неочекуван повик од локалниот мафијашки бос. Имено, мафијашот Ники сака да ја финансира претставата, но има само еден услов – неговата девојка и поранешна стриптизета, Оливија, да ја добие насловната улога. Дејвид склучува фаустовски пакт – ја продава својата душа за своето дело, со цел тоа да живее.

Режисерска белешка

Театарот е бојно поле. На една страна стои амбицијата – гладна, упорна, разголена. На другата страна стои човекот – со своите слабости, љубови, пороци и стравови. „Куршуми над Бродвеј“ не е само приказна за една претстава што се раѓа во сенка на злосторството туку и прашање: дали вреди да се жртвува човекот за уметноста, или уметноста постои токму за да го возвиши човекот?

На сцената се судруваат световите на актерите, авторите, режисерите и гангстерите – секој со своја вистина, секој со своја цена. Но зад нивните смешни и трагични судири демне едно исто прашање: Кои сме ние кога велиме „јас сум уметник“? И кој останува кога велиме „јас сум човек“?

Оваа претстава е театарски манифест. Манифест на театарот како храм и пазар, како сон и компромис, како место каде што секоја реплика е куршум – способен да погоди срце, да уништи или да спаси. Театарот не е украс. Театарот е борба со најопасното оружје – зборот што станува живот.

Ненад Витанов